Terwijl jij me schreef, lang geleden al, was ik aan het vertragen. Vertragen, vertragen en dan stilstaan. Steeds meer. Want wat anders te doen?
Oppervlakkig gekeken is de corona-uitbraak voor vrouwen als ik niet een stille periode. Ik leef als alleenstaande moeder met drie kinderen, en mijn onderwijs - ik geef les aan jonge kunstenaars - ging voltijd door op mijn laptopscherm. Bizar, grappig, nieuw, leuk, vermoeiend, vervelend, prima, genoeg geweest - alles is al langs gekomen. Meteen de eerste week zei ik: “Nu gaan alleenstaande ouders overspannen raken.”
Rond mijn kinderen viel het beroemde ‘dorp’ weg, dat nodig is om ze groot te brengen. Geen oppas, geen grootouders, geen school, geen kinderopvang, geen speelafspraakje bij de buren. Voor mijn zoon viel de speciale zorg van speciaal onderwijs weg - een team professionals om hem te helpen door de wereld te navigeren, die wat ingewikkelder voor hem is dan voor mijn dochters. Dus voilà, daar zat ik. Alles tegelijk. College over de middeleeuwen geven aan tachtig studenten, terwijl mijn jongste om de twee minuten door het beeld loopt en iets vraagt.
Meteen de eerste week zei ik: "Nu gaan alleenstaande ouders overspannen raken"
Mijn dochter is een handige, een lieve, een slimme, een zachte. Een die met achttien maanden al zo goed kon manipuleren dat ik wist dat ik kansloos zou zijn. Een snel, zelflerend systeempje is ze, haar moeder altijd een paar stappen voor. Dus na een paar dagen online lesgeven stond ze dan, stilzwijgend en netjes precies buiten beeld van mijn webcam, met heel grote puppyogen om aandacht en liefde te smeken. Terwijl op mijn scherm een vergadering doorliep die ik voorzat, drie studenten die een probleem in hun onderzoek voorlegden, een klas die in paniek is over een naderend tentamen.
Drie maanden waren we dapper, fris, en ook wel vrolijk. Een soort van: oké, Als Etty Hillesum in staat was tijdens de Duitse bezetting nog Russisch te vertalen, kan ik mijn boodschappen ook best een tijd door de AH laten bezorgen. Niet zeuren en lesgeven. Je moet jezelf niet altijd met mensen als Etty Hillesum vergelijken, want dat is niet alleen maar inspirerend, maar ook nogal hard.
In de eerste tien dagen hebben we opvoeden en samenleven opnieuw moeten uitvinden. We stonden het te doen en ik keek tussen de bedrijven door om me heen en dacht: wat we nu meemaken, daar gaan we nog tien jaar van oogsten. Mijn kinderen en ik. Samenleven op een postzegel, altijd bij elkaar, mama gaat in noodgevallen helemaal alleen even naar de winkel en verder zijn we even echt op deze vier mensen aangewezen. Tricky maar prachtig.
Samenleven op een postzegel, altijd bij elkaar
Inmiddels ben ik natuurlijk overbelast en heb ik me ziek moeten melden. Precies zoals ik voorspelde, maar ik bedoelde andere ouders. Ik heb de neiging om te denken dat ik superkrachten heb. Dat is dan vervolgens vaak niet zo.
Annette, er is zoveel in deze periode dat ik graag wil uitwisselen. Zoveel is voedzaam geweest. Leerzaam. En zoveel is onzeker en heeft echt zorgvuldig en liefdevol denkwerk nodig voor de jaren die komen. Voor de wereld. Denken met het hart. Ik ben hoopvol en ook bang dat we niet de visionaire leiders hebben die ons daarin zullen steunen. Ik denk steeds: het moet nu van de grond naar boven komen, dat we dus zeker weten dat we minder kunnen vliegen, dat we hebben ontdekt dat je niet altijd door hoeft te razen, dat we niet in het perverse tempo willen doorrennen en produceren dat ons in deze shit heeft gekregen, in the first place. Dat is maar een handvol gedachten.
Maar ik denk ook: hebben we het genoeg met elkaar over corona-ongelijkheid, over hoe in veilige lockdown gaan ook een privilege is dat ik wel had en mijn vrienden in Brazilië soms niet? Vrienden in stomweg andere beroepen niet? Ik was bezorgd over vrienden. De eerste dagen was ik mensen aan het bellen om te checken: waar ben je, ben je ok, heb je iets nodig? Er kwamen prachtige nieuwe woorden zoals ‘quarantini’ (iedereen thuis haar eigen martini, en dan samen borrelen over Zoom). En mijn lievelings: 'quarintimi'. Die paar intieme vrienden, voor mij een paar lokale mensen, die elke dag even bij elkaar checken om te weten: gaat het goed bij jou binnen?
En zoveel is onzeker en heeft echt zorgvuldig en liefdevol denkwerk nodig voor de jaren die komen
Alles is meer lokaal geworden en dat bevalt me wel. Ik dacht dat ik eenzaam zou zijn. Maar ik merkte dat het me goed doet om een kleine handvol mensen écht te zien. Op mijn werk geef ik op een gemiddelde dag door een gigantisch gebouw twintig, dertig mensen even mijn volle oogcontact, aandacht, ik stem even helemaal af op die ander: waar zit die, wat wil die, hoe wil die mij hebben? Dat niet meer doen was een verlichting. Ik ging her-evalueren wat mijn actieradius is, en wat die zou moeten zijn. Op welke schaal ik wil opereren? Waarom we steeds gepusht worden om op een grotere schaal te opereren dan eigenlijk echt reëel is.
zoals je merkt is deze brief één stroom. Alle gedachten na elkaar. Is dat oké? Ben jij oké? Was je lockdown heel anders dan de mijne? Ik ben heel benieuwd naar je gedachten. Het spijt me dat je lang moest wachten tot ik schreef. Ik was dus ernstig aan het verstillen. Nu ben ik echt gestopt, vlak voor de basisscholen aanstaande maandag echt weer open gaan. En ik blijf even stil. Thuis.
Alles waar je met meer tijd en aandacht naar kijkt wordt mooier
Een laatste gedachte. Alles waar je met meer tijd en aandacht naar kijkt wordt mooier. Deze maanden zijn mijn kinderen veel mooier geworden. Mijn simpele bestaan thuis is mooier geworden. Hoe ik ben is mooier voor me geworden, wat ik waard ben, niet in mijn werk-rol, maar gewoon omdat ik een levend iets ben en omdat mijn hart klopt. Mijn bestek is mooier geworden, mijn boekenplankjes, mijn simpele witte T-shirt is mooier geworden. De bescheiden aanwezigheid van alle spullen en de kleine, eenvoudige architectuur om me heen, hoe die mijn lichaam en dat van mijn kinderen draagt en faciliteert om precies te doen wat we nodig hebben: slapen, koken, eten, voorlezen, stoeien op de mat.
Ik heb veel tijd doorgebracht met mooie dingen vinden en delen. Mag ik mijn lievelings van deze weken met je delen? Hier is een gedicht van David White over de dingen om ons heen.
https://www.facebook.com/PoetDavidWhyte/videos/355462062025568/
Liefs,
Isis
