Bedankt voor je gezellige en onderhoudende brief. Ik heb even voorrang gegeven aan het verwerken van de aantekeningen die mijn neef in het familieverhaal heeft gemaakt. M’n eerste familieverhaal heb ik alleen geschreven en ik kon dus zelf het ritme bepalen. Nu ben ik afhankelijk. Aan de andere kant weten hij en zus meer dan ik, a) omdat ze respectievelijk zeven en acht jaar ouder zijn en b) omdat zij meer logeerden bij mijn oma en opa in Rotterdam omdat zij in Weert woonden. Wij kwamen meer op de zondagmiddagen. Het dagelijkse leven van je oma en opa maak je dan niet mee.
Dat je al eerder had gelezen over de ‘autotreintjes’ op de snelweg, verbaast mij niet. Ik heb het vast ergens gelezen en het moet me zo hebben aangesproken dat ik het geïnternaliseerd heb. In 2027 zullen we het nog steeds over het verbeteren van het milieu hebben, denk ik. Ik vind het moeilijk te voorspellen hoe het er dan uitziet. Wat ik wel hoop is dat de kernenergielobby een plaats krijgt aan de klimaattafels. Ik vind het vreemd dat ze buitengesloten zijn. Iedere tak moet een kans krijgen om mee te praten. Dat er dan uiteindelijk besloten wordt dat kernenergie geen goede optie is, vind ik OK, maar niet van tevoren buitensluiten.
Wij zijn geen milieuridders
Het grootste probleem op dit moment blijft het opslaan van teveel opgewekte energie. En welke energiebron zorgt voor stabiliteit? Op dit moment blijven dat de fossiele brandstoffen. Op kleine schaal gebeurt er genoeg om schoner te produceren, meer te hergebruiken en minder afval te hebben, maar of het genoeg is om de problemen op te lossen, betwijfel ik. Ik ben benieuwd welke alternatieve brandstof het gaat winnen van de fossiele brandstoffen. Waarschijnlijk wordt het een combinatie van brandstoffen. Tata Steel zal anders bediend moeten worden dan de huishoudens.
Wij zijn geen milieuridders, maar scheiden ons afval zo veel mogelijk. Mijn man krijgt het zelfs voor elkaar om het plastic van de kaasverpakking te scheiden van het papier. Helaas is de GFT-container beneden in het appartementengebouw ineens verdwenen, omdat hij zo stonk. Toen we nog een tuin hadden, stond daar een compostvat en die stonk nooit. Integendeel, het rook heerlijk herfstachtig als je hem opendeed. Je moet dan wel goed de instructies lezen en weten wat er wel of niet in mag. In zo’n complex is dat lastiger. De volgende vergadering ga ik het erover hebben.
We kopen goede kleding en daar doen we heel lang mee. Voor de schoonmaak gebruik ik zachte zeep, schoonmaakazijn, soda en ammonia. Bij het lezen van je brief realiseerde ik me dat ik in omgekeerde richting in de file heb gestaan dan jij. Ik vond het nooit erg. In dat uur kun je de werkdag doornemen en overzien wat je goed hebt gedaan en wat je niet zo slim hebt aangepakt. Als ik dan thuiskwam, was de stress van de werkdag grotendeels van me afgevallen. Ik beschouwde de reistijd als een gegeven en ik realiseerde me ook dat ik net als zoveel anderen alleen in de auto zat en als we meer met elkaar zouden meerijden dat beter zou zijn. Eerlijk gezegd vond ik dat uurtje alleen in de auto zalig.
Op mijn tocht naar een wilg kwam ik langs verschillende vijvers vol met schaatsers en het deed me niks
Toen ik uit praktische overweging besloot de brieven te tikken, realiseerde ik me niet dat het ook kansen bood, zoals foto’s erin plakken. Dat zag ik pas toen ik jouw brief onder ogen kreeg.
Deze winter heb ik een belangrijk besluit genomen. Ik heb mijn schaatsen aan de wilgen gehangen. Elk jaar als er natuurijs was kriebelde het, en ondanks dat mijn man zei dat ik gek was, ging ik toch. Deze keer was het anders. Ik heb in de zomer mijn pols gebroken en dat wilde ik niet nog een keer. Ik vroeg een vriendin die coach is, hoe ik nu definitief afscheid kon nemen en zij kwam met het idee om de uitdrukking te gebruiken: ‘Ik heb mijn schaatsen aan de wilgen gehangen’. Wilgen heb je hier genoeg en ik ben gelijk op pad gegaan en heb mijn schaatsen aan een wilg gehangen. Op Facebook gezet en een afscheidsbrief aan mijn schaatsen geschreven. Op mijn tocht naar een wilg kwam ik langs verschillende vijvers vol met schaatsers en het deed me niks. Ik had een besluit genomen en ik was op missie. Het gekke is dat ik nu allemaal leeftijdgenoten tegenkom, die zeggen ‘Oh, ik schaats al jaren niet meer’, terwijl ik voorheen altijd sportieve leeftijdgenoten tegen het lijf liep die vorige zondag nog vijftig kilometer hadden geschaatst.
Het blijft bevreemdend hoe de geest werkt. Vorige keer schreef ik dat de tweede lockdown mij zwaarder viel en dat is nog steeds zo. Over het algemeen houd ik me aan de maatregelen, maar daar maak ik één uitzondering op en dat is de leesclub. Van de zomer zijn we begonnen om buiten bij elkaar te komen en daar zijn we deze winter mee doorgegaan. Een van de leden heeft een boerderij en bij de schuur is een afdak en daar komen we bij elkaar. Van de acht leden doen er zes mee. We spreken af om vijf uur en om zeven uur komen we als stramme oudjes weer overeind. De volgende dag hebben we allemaal spierpijn, maar we vinden het te fijn om elkaar te zien en te spreken.
We blijven op de afgesproken grensovergang ieder in ons eigen land zitten op een klapstoeltje en drinken onze meegebrachte koffie
In februari kon ik nog samen fietsen met mijn fietsvriendin uit België, net voordat er reisbeperkingen in België waren afgekondigd. Aanstaande zondag gelden de beperkingen nog steeds. We hebben nu afgesproken dat we elkaar fietsend ontmoeten bij de grens. Vorig jaar hebben we de Dodendraadroute gefietst op de grens van Nederland en België. Die route is aangelegd om de elektrische draadversperring uit de Eerste Wereldoorlog te herdenken. Tijdens die route ga je regelmatig de grens over en nu hebben we afgesproken bij een van die grensovergangen.
We blijven op de afgesproken grensovergang ieder in ons eigen land zitten op een klapstoeltje en drinken onze meegebrachte koffie (respectievelijk thee) op en eten een boterham. En kletsen weer even bij. Ze vertelde mij over de telefoon vandaag dat bij haar werk is afgekondigd dat twee dagen thuiswerken de norm wordt, ook na corona.
PS 1: Ik combineer interviewen met onderzoek in archieven of op internet.
PS 2: Ik ben in Rijnland opgegroeid: Leidschendam, tegen Voorschoten aan. Ik laat het hier even bij en ik kom nog wel terug op mijn schrijverij en ik wil van jou wel meer weten over levensverhalen schrijven.
Groet, Bettie
