Bedankt voor je enthousiaste reactie op mijn brief en leuk om te lezen dat je hem bijzonder openhartig vindt. Je schrijft dat je door de regels heen kon voelen dat het een worsteling moet zijn geweest. Met terugwerkende kracht kan ik zeker zeggen dat dat ook zo was. Al heb ik dat destijds echt niet altijd zo ervaren. Zoals elk kind neem je het leven ook zoals het komt en dan later als je volwassen bent, kun je met de wijsheid van nu wel toegeven dat het echt niet altijd even makkelijk of even eerlijk is geweest. En tegelijkertijd is alles relatief. Ik heb als homoseksueel, zeker als je kijkt in de geschiedenis of in andere landen, een ongelofelijk vrij leven. Ik ben goed beschermd door wetgeving, heb veel rechten en mijn familie en vrienden zijn altijd supportive geweest. Ik vind het een prachtige luxe van deze tijd dat we kunnen en mogen reflecteren op wat de geluiden uit onze samenleving of onze opvoeding met ons persoonlijk doen.
Ik hoorde laatst weer de zin: 'Daar worden kinderen hard van.' Ik heb dat nooit begrepen. Wie wil er nou graag harde kinderen? Sterk of weerbaar lijkt me top, maar hard? Sinds ruim een jaar ben ik ook een heeeele trotse oom. Wat een verrijking, zo’n heerlijke ventje in mijn leven. En als ik hem zo zie opgroeien, hoop ik natuurlijk ook dat hij goed voor zichzelf zal kunnen opkomen en dat-ie niet te veel pijn zal hebben. Dat-ie tegen een stootje kan. Maar zoals de vader uit Call me by your Name zo mooi zegt: "But to make yourself feel nothing so as not to feel anything - what a waste!" Ik
hoop ook echt dat-ie ook de klappen die het leven kan voelen, zodat-ie ook de vreugde niet misloopt.
Ik coach nu mensen uit heel het land, want nabijheid speelt toch geen rol
Marina Abromovič is ook zo’n mooi voorbeeld. Het symboliseert precies een van de mooiste lessen van het coachen. In het begin wil je als coach zo graag de ander helpen en met oplossingen komen. Je wordt ten slotte betaald en wil het graag goed doen. Terwijl vaak stilte en inderdaad menselijke aanwezigheid veel krachtigere middelen zijn om de ander toe te staan op te laten komen wat op mag komen. Soms zijn we zo gewend geraakt aan dealen met onze issues en dóór - geen slachtoffer zijn, schouders eronder - dat we vergeten stil te staan bij wat het ook met ons heeft gedaan. En iemand als Marina staat de ander toe dat toe te staan en dan zie je ook hoe graag we dat allemaal willen.
Nu met de online gesprekken gaat dat heel wisselend. Toen we net overgingen van offline naar online in de eerste lockdown was ik heel verrast dat sommige coachees juist positief reageerden op de fysieke afstand. Ik merkte dat ze beter konden reflecteren of beter hun gevoel konden laten spreken. Terwijl anderen juist de fysieke nabijheid heel erg misten. Inmiddels is mijn klantenbestand ook heel erg veranderd. Ik coach nu mensen uit heel het land, want nabijheid speelt toch geen rol. Nog een enkele coachee zie ik op veilige afstand een-op-een als het kan. Ik merk dat dat soms enorme opluchting biedt bij al deze beperkingen.
Het is natuurlijk ook de perfecte tijd om veel aandacht te hebben voor een baby in huis
En met vrienden lukt het inderdaad vrij goed om dichtbij te blijven. Heel veel vrienden zijn met kinderen bezig. Twee zijn nu zwanger, eentje is net bevallen, het is natuurlijk ook de perfecte tijd om veel aandacht te hebben voor een baby in huis. En ik merk ook wel dat iedereen daardoor iets meer in zijn eigen huishouden keert. Maar ik heb geluk, mijn vrienden wonen dichtbij en we weten ondanks de maatregelen echt goed contact te houden met elkaar. Maar weer een goed diner of feestje mag nu echt wel snel weer komen!
Ik ben vorige maand begonnen met lesgeven in leiderschap op een hogeschool. Jammer genoeg nu nog allemaal online. Voor mijzelf balen maar ik vind het echt heel erg voor de studenten. Dit zijn juist studenten die hebben gekozen voor een opleiding met een grote nadruk op praktijk en alsnog zitten ze elke dag meer dan zes uur achter een en dezelfde laptop. Mijn studentenleven is dan echt een utopie.
En wat je omschreef over die voorzichtigheid toen het professioneler en gestroomlijnder werd, zie ik eigenlijk bij die jonge studenten steeds vroeger gebeuren. Ik vind het zo erg dat voor hun veel aspecten in het leven zo serieus zijn geworden: ze sporten vaak rete-fanatiek al vanaf jongs af aan, propedeuses moeten in één jaar gehaald worden, je moet steeds verstandiger met geld omgaan en de druk om te presteren komt steeds vroeger. En dan nu ook nog eens verstandig omgaan met alle lockdown-regels.
Ik merk ook echt dat ze het heel spannend vinden om echt te experimenteren in opdrachten. En ik vind het mooi dat je het verliezen van iets eigens als gevaar daarin ziet. Ik zou ze dat zo graag als pilletje willen meegeven: blijf proberen, blijf experimenteren, risico lopen, want die eigenheid is juist wat iedereen wil zien. Zolang dat pilletje niet bestaat zal ik het op andere manieren proberen over te brengen! Heb jij nog tips?
Nu ben wel heel benieuwd naar jouw ideeën over de heilzame werking van kunst. En ook vooral wat we nu allemaal, nu we niet naar de musea, theaters of bioscopen mogen, mislopen? En hoe vergaat de lockdown jou nu? We zitten er nu echt al maanden in. Ik begin bijna aan de avondklok te wennen. Het moet niet veel gekker worden!
Ik kijk uit naar je volgende brief.
Veel groeten,
Haas