In gedachte ben ik al zeker een keer of vijf aan deze brief begonnen. Ik heb ook zelfs een beginnetje van een eerdere versie op mijn computer staan. Maar die verzandde al snel in een ingewikkeld verhaal over mijn familiegeschiedenis.
Je hebt lang moeten wachten op een nieuw bericht van mij. Maar ik weet dat je het begrijpt. Nog dank voor je lieve kaartjes. Sinds het overlijden van mijn zus ben ik overspoeld. Lieve berichten, bloemen, kaartjes, eten. Ik heb echt veel lieve mensen om me heen.
Zelfs de woorden 'u komt snel te overlijden' leken niet bij haar aan te komen
Het is uiteindelijk allemaal heel snel gegaan. Veel sneller dan dat mijn zus had verwacht. En wij ook. Ze kwam met complicaties van de medicatie in het ziekenhuis terecht en het ging snel bergafwaarts. Ze had na een paar dagen een opleving en er leek ineens toch hoop dat ze nog naar huis zou kunnen gaan. Maar het bleek de laatste kick die haar lijf nog kon geven. Ik was bij haar toen de artsen aan haar bed stonden en haar probeerden uit te leggen dat ze niets meer voor haar konden doen, behalve pijnbestrijding met morfine. Zelfs de woorden 'u komt snel te overlijden' leken niet bij haar aan te komen. Ze kon het gewoon niet geloven. Mijn zus is een echte rasoptimist, moet je weten. Ze zag de wereld altijd net een beetje anders, gekleurder, dan wij. Dus ook nu geloofde ze dat ze nog wel even had. En ze hield zich sterk, grapjes maken tot het laatst. Het besef dat ze kwam te overlijden drong pas tot haar door toen we aan haar bed zaten, mijn ouders, mijn broers en ik. We hebben het toen nog eens rustig uitgelegd, wat er aan de hand was. Het was zo'n bijzonder moment. Intens verdrietig en tegelijkertijd zo krachtig. Ik voelde tot diep in mijn vezels wat onze familieband, onze gezinsband eigenlijk betekent. Wat onvoorwaardelijke liefde is. Daar, bij haar, met mijn bloedverwanten, heb ik het gevoeld.
Ik was bij haar, in de nacht, in haar laatste nacht
We hebben die avond afscheid van haar genomen in de veronderstelling dat we haar de volgende ochtend weer zouden zien. Ik bood haar aan om te blijven slapen, dan was ze niet alleen, maar dat hoefde niet. Ze was moe, zei ze. Een paar uur later, toen ik net in bed lag, belde de verpleegkundige. Mijn zus had gevraagd of ik toch wilde komen. Ze was onrustig en had pijn. Dus ik ben meteen gegaan. Toen ik bij haar kwam, was ze in een onrustige slaaptoestand, maar ze werd al gauw rustiger toen ik aan haar bed ging zitten en tegen haar praatte. En binnen een uur is ze ingeslapen. Redelijk rustig. Gelukkig niet alleen. Ik was bij haar, in de nacht, in haar laatste nacht. Zie je, toen ik klein was, was ik vaak bang ’s nachts. En bijna elke avond kroop ik bij mijn zus in bed. Zij troostte me altijd, knuffelde en stelde me gerust. En nu, nu kon ik er zijn voor haar.
Ach Louis, ik heb nog nooit zoveel emoties in één moment gevoeld. Het was de eerste keer dat ik iemand zag sterven, voor het eerst een dierbare. Ik voelde angst, opluchting, trots, ontzetting, ongeloof, liefde, dankbaarheid en rust.
Uiteindelijk heeft ze maar vijf dagen in het ziekenhuis gelegen. En weet je wat me het meest bijblijft? De zorg en aandacht en medemenselijkheid van alle dokters en verpleegkundigen daar. Ze zijn allemaal zo fantastisch geweest op het moeilijkste moment in ons leven. Ik had me nooit gerealiseerd dat in een ziekenhuis werken ook (vooral) mensenwerk is: het aanvoelen, helpen, ondersteunen, begeleiden van mensen en hun emotionele en geestelijke welzijn. Ik voel me een beetje naïef als ik dit opschrijf, want dat wist jij natuurlijk al lang. En kennelijk ben ik gezegend genoeg dat ik nooit zulke intense medische 'trajecten' heb hoeven meemaken. Ik ben alle mensen in het ziekenhuis echt zo zo dankbaar voor wat ze voor ons hebben gedaan.
.... als ik aan mijn zus denk, voel ik alleen maar liefde
Het is inmiddels zo'n vijf weken geleden dat we haar hebben begraven. Het was echt een heel mooi afscheid. Ook iets wat we samen, met haar man en kinderen, mijn broers en mijn ouders hebben gedaan. Ik denk er met warmte aan terug. Rouw is de achterkant van liefde, hoorde ik laatst ergens. Maar ik voel vooral liefde, weinig pijn of verdriet. Ja, mijn brein functioneert niet normaal en ik ben snel moe, maar als ik aan mijn zus denk, voel ik alleen maar liefde. Voor die gekke, vrolijke, kleurrijke, fantasievolle, zorgzame, veerkrachtige, grappige vrouw die ze was. Mijn grote zus.
Er valt nog zoveel te vertellen en te bespreken. (Heb jij wel eens een dierbare verloren? Hoe gaat het met je? Heb je al vakantie gehad?) Maar voor nu laat ik het hierbij.
Tot de volgende!
Liefs, D.
Ps. Deze brief schreef ik in één ruk, het moest me kennelijk van het hart.
Ps. De film Earthrise duurt maar een klein half uurtje. Is echt de moeite 😊
Hopelijk treffen we elkaar over niet al te lange tijd. Ik was wel in voor een kop thee.
